جيرفت که لقب "سرزمين هزار گوهر" نيز بر پيشاني چروکيده از عمري بلند اما باصلابت بر تارک بلندش چشم نوازي مي کند، براي نخستين بار در سال 35 هجري قمري به مناسبت تصرف آن توسط "مجاشع بن مسعود" در تاريخ ثبت شد‌ و در برگ برگ تاريخ به کرار از آن ياد شده است.
   جيرفت کلمه اي مرکب از دو واژه "جير" به معناي پست و پايين و "افت" به معني "افتاده" نتشکيل شده و به طور کلي جيرفت به معناي (جلگه پست آبرفتي) است.
به گزارش ايرنا، شهرستان جيرفت با وسعت حدود 8600 کيلومتر مربع در استان کرمان و جنوب شرق ايران واقع شده که از شرق به استان سيستان و بلوچستان، از غرب به شهرستانهاي بافت و سيرجان، از شمال و شمال شرق به جبالبارز و ساردوئيه و شهرستان بم و از جنوب به استان هرمزگان محدود مي شود.

   اين منطقه که به لحاظ تنوع شرايط اقليمي و پوشش گياهي به سرزمين هند ايران ملقب شده است با ميانگين ارتفاعي حدود 600 متر از سطح دريا و در فاصله حدود 240 کيلومتري از مرکز استان کرمان، قرار دارد.
از سوي ديگر جيرفت مفتخر به آن است که مهد تاريخ و تمدن کشور ايران نام گرفته است.
مورخين و جهانگردان بسياري عقيده‌ دارند که شهر قديمي جيرفت در اثر سيل بنيان کني نابود گرديده و خرابه‌هاي آن شهر قديمي، هم اکنون در يک کيلومتري جيرفت فعلي کاملا ملموس و قابل مشاهده است.
لازم به ذکر است که آثار و شواهد تاريخي بدست آمده خرابه‌هاي شهر قديم جيرفت،اين منطقه را به عهد دقيانوس نسبت داده‌ است و دليل اين ادعا کشف سکه‌ها و آثار عتيقه بسياري است که امروزه در موزه هاي مختلف ايران و دنيا وجود دارد.
به استناد گفته مورخ نامي "ياقوت حموي"، جيرفت در گذشته هاي دور (جرودس) نام داشته و اين شهر قبل از حمله مغولها يکي از شهرهاي آباد و ثروتمند جهان اسلام بوده که مارکوپولو تاجر و سياح ونيزي نيز از اين شهر به نام شهر ثروتمند (کاماداي) ياد کرده است.
در بيان آب و هواي خوش اين شهرستان همين بس که در تابستان که برخي مردم آن در دماي بيش از 50 درجه سانتيگراد روزگار را سپري مي کنند، در بخش هاي جبالبارز و ساردوئيه اين شهرستان طبيعت چشم نوازي با هوايي معتدل و خنک روح هر گردشگر و رهگذري را جلا مي بخشد.
   قله هاي سر به فلک کشيده اين شهرستان از مهمترين ارتفاعات منطقه به شمار مي‌روند که با شکوهي خاص مناطق گرمسير و سردسير جيرفت را مجزا کرده است.
وجود آب و هواي و شرايط اقليمي متنوع موجب شده دهها نوع محصولات گرمسيري و سردسيري در اين منطقه کشت و توليد شود و امروز آوازه جيرفت به عنوان قطب توليد محصولات کشاورزي کشور بر همگان روشن است.
هليل رود را که همه مي شناسند، آري همان رود تاريخي که خاطره هايي بس دراز به قدمت تاريخ را در شريانهاي خود به تصوير کشيده با طول 400 کيلومتر جيرفت را غنايي از موهبت الهي بخشيده است.
اين رود از کوههاي بافت، هزار، لاله زار و بهرآسمان سرچشمه مي‌گيرد و پس از سيراب نمودن بخشي از اراضي دشت جيرفت و رودبار و پيمودن راهي دراز به باتلاق جازموريان مي‌ريزد.
رودخانه هليل رود که خشکسالي هاي چند سال اخير رمق و خروش را از آن گرفته است، عامل اصلي شکل گيري فرهنگها و تمدنها‌ي کهن در طول تاريخ در اين منطقه بوده است.
ويژگيهاي ‌خاص اقليمي و زيست محيطي در اين خطه از جمله کوههاي بلند و دشتهاي حاصلخيز بويژه از اوايل هزاره سوم قبل از ميلاد به بعد باعث شکل گيري يکي از مهمترين حوزه هاي فرهنگي و کانونهاي مهم اقتصادي، صنعتي در شرق باستان شده است.
از سوي ديگر جيرفت با ارتباط مستمر با فرهنگها و تمدنهاي بين النهرين، عيلام و مناطق شرقي فلات ايران دستاوردهاي فرهنگي و اقتصادي مهمي را به فرهنگ و تمدن دنياي باستان ارائه کرده است.
اين حوزه فرهنگي بعنوان يکي از مراکز اصلي تمدن شرق باستان، از اوايل هزاره سوم قبل از ميلاد بخش مهمي از نيازهاي کارگاههاي صنعتي، کشاورزي و غيره را عهده دار بوده است.
قرار گيري سرزمين هزار گوهر جيرفت در مسير ارتباطات تجاري و فرهنگي و وجود دشتها و جلگه هاي حاصلخيز و منابع آب منجر به توسعه و گسترش فرهنگ و تمدن باستاني در اين منطقه گرديده است.
تپه ها و محوطه هاي بسيار زيادي که از ادوار پيش از تاريخ تا دوره هاي اسلامي در جيرفت به جاي مانده هر کدام از آنها باقي مانده اي از تمدن و فرهنگ گذشته ما هستند.
تپه هاي کنار صندل شامل دو تپه عظيم باستاني به نامهاي تپه شمالي و تپه جنوبي مي باشند که اين دو داراي اهميت خاصي بوده و کارهاي علمي، مطالعاتي و تحقيقاتي زيادي بر روي آنها انجام شده است.
به گزارش ايرنا، اين تپه ها باقي مانده از يک بناي بياد ماندني و باشکوه است که طبق نظر باستان شناسان اين بنا بيش از چند هزار سال قدمت دارد.
اين بناي عظيم يک بناي مذهبي بوده و براي ساخت آن از خشت خام و ملات گل و کاهگل استفاده شده است که تمامي خشت هاي به کار رفته در ساخت اين بنا داراي ابعاد مشخصي هستند.
همچنين مواد ديگري در خمير خشتها جهت استحکام بيشتر استفاده شده که اين مواد شامل کاه، قطعات ريز سفال و دانه هاي شن مي باشد.
شکوه و عظمت تپه هاي باستاني کنار صندل چشم هر بيننده اي را به خود خيره کرده و گوشه اي از فرهنگ و هنر نياکان ما را نمايش مي دهد.
همچنين دره زيباي دلفارد که از ييلاق هاي خوش آب و هواي شهرستان جيرفت محسوب مي شود در فاصله 25 کيلومتري اين شهر قرار گرفته که پس از عبور از کنار جنگلهاي "انار شيطان" به اين منطقه سرسبز و زيبا مي رسيم .
اين روستا که به عنوان روستاي هدف گردشگري معرفي شده يکي از ييلاقات زيبا و خوش آب و هواي جيرفت است که در روزهاي تعطيل پذيراي مهمانان زيادي از داخل و خارج استان مي باشد.
دلفارد در دامنه کوههاي بلند و در امتداد رودخانه اي که سرچشمه رود " شور " است قرار گرفته و هواي اين منطقه به هواي مديترانه اي مشهور است.
از شگفتيهاي اين روستا هم زيستي درختان گرمسيري مانند خرما، و مرکبات در کنار درختان سردسيري مانند گردو، زردآلو و گلابي است که در يک باغچه به بار نشسته اند.
همچنين رودخانه اي که سالها قبل هدايتگر سيلابها بوده و صداي جاري شدن آن گوش هر شنونده اي را نوازش مي داد اين دره زيبا را به دو قسمت تقسيم کرده است.
آبشار زيباي دلفارد که متاسفانه به دليل خشکسالي هاي اخير کم آب و خسته به نظر مي رسد يکي ديگر از جاذبه هاي اين روستا مي باشد که در روزهاي گرم تابستان در زير درختان چنار بلند قامت و قديمي استراحتگاه مناسبي براي رهگذران به شمار مي رود.
مقبره مير حيدر به عنوان يادگاري از دوران صفويه از ديگر مکانهاي گردشگري شهرستان جيرفت است که در روستاي اسفندقه در فاصله 70 کيلومتري جيرفت قرار دارد.
اين مقبره در باغي بسيار زيبا و محصور از درختان مختلف بنا شده که نقشه گنبد آن از داخل چهارضلعي و در مراحل بعد به هشت طاق نما تبديل و گنبد مدوري بر روي آن احداث شده ‌است.
قلعه سموران از ديگر بناهاي تاريخي جيرفت است که از سنگ‌هاي مرمر متمايل به قرمز ساخته شده و در فاصله 3 کيلومتري شمال‌غربي روستاي رود فرق و در60 کيلومتري شرق شهر جيرفت بر بلنداي کوهي قرار دارد.
چاه نسبتا عميق قلعه با گذشت قرون متمادي و آسيب‌هاي فراوان هنوز عمق خود را حفظ کرده و طريقه سنگ چيني کناره‌هاي آن بسيار جالب توجه مي‌باشد.
ساختمان اين قلعه به قرون قبل از اسلام تعلق دارد، اما در قرون اوليه اسلامي بازسازي شده‌ و در دوران حکومت سلجوقيان قلعه مشهوري بوده‌ است.
مناظر زيباي ييلاق بخش ساردوئيه که در فاصله 80 کيلومتري شهر جيرفت و در مسير جاده راين به جيرفت و بافت قرار دارد با چشم اندازهاي زيبا و کوههاي سر به فلک کشيده چشم نواز مسافران و رهگذران مي باشد.
گنبد مدور امام زاده سلطان سيد احمد که زيبايي خاصي را به شهر درب بهشت مرکز بخش ساردوئيه داده آرام بخش قلب مسافران و گردشگران است.
موزه اشياء باستاني مرکز شهر جيرفت، باغهاي زيباي مرکبات کشت و صنعت و سد عظيم جيرفت از ديگر مکانهاي گردشگري و ديدني اين شهرستان به شمار مي روند.